Met je gezin de wereld over zeilen

In het kader van ons Betekeniscafé over vrijheid interviewden we Mariska Woertman. Mariska heeft samen met haar man en twee kinderen 2 jaar geleden haar leven in Twente opgegeven om met haar hele gezin de wereld over te zeilen. Ultieme vrijheid zou je zeggen. Hoe denkt zij over vrijheid, wat heeft het haar en haar gezin gebracht en is vrijheid iets waar je voor kiest?  Je leest het allemaal in het interview dat wij met haar deden. Op dit moment zitten ook zij in quarantaine en hopen ze binnenkort weer verder te kunnen zeilen. Lees hieronder haar verhaal.

Hi Mariska! Wat leuk dat je ons mee wilt nemen in jullie leven. Kun je eerst een introductie geven over jou en je gezin?

Wij zijn Mariska (47), Tjaart (53), Linde (13) en Berber (4). Tjaarts jeugd ligt in Friesland waarna hij via een studie Bouwkunde in Delft als architect in Rotterdam en daarna op Texel belandde. Ik, Mariska, ben het typische voorbeeld van ‘Twente dat je niet uit het meisje kunt halen’. Geboren en getogen in Hellendoorn, daarna bijna 20 jaar studie en werk in Amsterdam.

Nu zijn we dakloos, we hebben alle schepen achter ons verbrand, op één na: ons zeilschip. Een grand old lady van 40 lentes jong met de naam Zouterik. Ze brengt ons nu al bijna twee jaar naar de meest exotische, bijzondere, avontuurlijke en opvallende plekken op aarde. We hebben inmiddels ruim 9000 zeemijlen afgelegd tussen Nederland en Midden Amerika. Op dit moment liggen we al zes weken in Covid-19 lockdown op de Las Perlaseilanden, 80 kilometer voor de Pacific kust van Panama. We wachten op een lichtpuntje in de hele coronacrisis om onze tocht voort te kunnen zetten op de Grote Oceaan naar Frans Polynesië en daarna verder naar Nieuw Zeeland, Australië en wie weet wat daarna komt.

Na twee jaar reizen zijn wij niet meer op vakantie, maar het leven op onze boot is voor ons het ‘nieuwe normaal’ geworden, om maar even een actuele term te gebruiken. Ons leven verschilt eigenlijk weinig van dat van jullie. Ook wij werken, gaan naar school, doen boodschappen, de was en het huishouden. Alleen de invulling van die bezigheden verschilt. 

Ons werk bestaat uit klussen aan de boot (alles gaat ALTIJD stuk onder invloed van weer, wind en uv), weerkaarten bestuderen (onze reis wordt bepaald door weersystemen en orkaanseizoenen) en lezen over ankerplekken, veilige bestemmingen en vaarplannen. School is niet tussen vier muren, maar les door mama in de kajuit en buiten in de kuip. Ik ben geen juf, had ook nooit die ambitie, maar doe mijn best en vind het bij tijd en wijle eigenlijk best leuk ;-). De boodschappen bestaan uit water maken (met onze watermaker maken we van zout water lekker zoet drinkwater), vissen, ons verdiepen in waar we verse groente en fruit vandaan moeten halen en onderhandelen over de prijs van een kilo limoenen. De was gaat ouderwets met de hand en met de voeten in een emmer, zoals mijn oma dat vroeger ook altijd deed (zo vertelde mijn moeder mij vorige week nog). Helaas met koud water… En het huishouden bestaat uit elke dag brood bakken, yoghurt maken, eieren keren, uien en aardappels bestuderen op rotte plekken en het dagmenu samenstellen op basis van welke groente eraan toe is om gegeten te worden. 

En wij doen dit alles in een huis dat altijd in beweging is, schommelt of schuin ligt!

Wat betekent vrijheid voor jou?

Vrijheid in ons huidige leven is altijd buiten zijn, in weer en wind, voor dag en dauw en ’s avonds onder de blote sterrenhemel. Vrijheid is douchen onder de volle maan in ons gangboord (we hebben geen badkamer). Vrijheid is ’s ochtends besluiten dat je een stukje wilt gaan zeilen. Maar ook dat je daar vandaag even geen zin in hebt. Vrijheid is de wind horen loeien rond ons schip terwijl wij nergens naar toe hoeven. Maar vrijheid is ook oversteken van Colombia naar de San Blas archipel onder de vreselijkste weersomstandigheden met de bakken zout water die boven ons bed naar binnen kwamen. Zelfs dan (of misschien eerlijk gezegd wel als alles weer droog is) is het vrijheid om onderweg te kunnen zijn en te leven op het ritme van wind, weer, golven, stroming en getij. Het ultieme gevoel van vrijheid hebben wij deze reis ervaren tijdens onze 17-daagse oversteek van de Atlantische Oceaan naar Frans Guyana. 17 dagen alleen op zee. 17 dagen niets dan blauw onder je, voor je, boven je en achter je. Wel 50 tinten blauw, in alle verschijningsvormen die je maar kunt verzinnen. Zo rustig en deinend, dan weer wild en angstaanjagend. Maar altijd van een schoonheid die de adem beneemt. Zo hadden wij vrijheid nog nooit ervaren. We hopen dat tijdens de oversteek van de Stille Oceaan naar de Marquesas weer mee te maken. Die vrijheid werkt verslavend.

Maar vrijheid kan ook moeilijk zijn. Want wat is vrijheid nou echt? Ben je vrij als je over de wereld zeilt, maar wel je familie ontzettend mist? Ben je vrij als je puberdochter af en toe huilt van de heimwee? Ben je vrij als je die godvergeten boot en dat ‘kamperende leven’ zo vreselijk zat bent af en toe? En wat is vrijheid als je al zes (!) weken in quarantaine op je boot zit met je gezin en elkaar af en toe he-le-maal zat bent?

We zijn er in de afgelopen twee jaar achtergekomen dat vrijheid enkel en alleen tussen je oren zit. Want vooral het vermogen om in jezelf keren en door de ogen van je kinderen naar de wereld te kijken, geven je het echte gevoel van vrijheid. Het zit hem in de kleine dingen die je thuis ook vindt. Voor ons is dat nu genieten van de vliegende vissen op het dek, van de pelikanen die met enorm kabaal naast je boot in het water duiken om zich een vis te verschansen en de dolfijnen die je bij zonsondergang rond je boot ziet zwemmen.

Eens of oneens: 'Vrijheid is ongelijk verdeeld over de mensen.'

Eens. 100%. Wij zijn tijdens onze reis inmiddels al in meer dan 30 landen geweest. Vrijheid is zeker niet overal zo vanzelfsprekend als dat wij het ervaren. Maar één inzicht tijdens onze reis heb ik alleen maar bevestigd gezien: vrijheid zit niet in bezit, geld of status. De armste kinderen in Guna Yala (de Indianeneilanden in de San Blasarchipel) maakten op ons de meest vrije indruk. Niets dan palmbladeren boven hun hoofd en een oude bal om mee te spelen, maar stralend van geluk. En een indiaan die een tijd met een Zwitserse biologe getrouwd was geweest, verwoordde het als volgt tegen mij: “Ik ben naar Zwitserland geweest en heb sindsdien veel andere landen gezien. Maar al het geld, mooie huizen en werk dat ik daar kon krijgen wegen niet op tegen de vrijheid die ik hier (Guna Yala) elke dag ervaar als ik met mijn bootje naar mijn landje (soort moestuintje) vaar om de groente van de dag op te halen.” Voor mij het ultieme bewijs dat vrijheid in jezelf zit.

Is vrijheid een keuze?

Ik vind het moeilijk om daar een generalistisch antwoord op te geven. Voor ons is het een enorm duidelijke keuze geweest. Hoewel ik moet zeggen dat ik me in Nederland met baan en in leuk huis en met een leuk leven niet onvrij voelde hoor. Maar de vrijheid die we nu ervaren is wel ultiem. Niet iedereen kan die keuze maken. Hoewel het ook weer makkelijker is dan je denkt. Je moet alleen de beren op de weg even wegdenken. Nee, het is niet makkelijk om je huis te verkopen waar je twee kinderen zijn geboren en waar je je veilig voelde, om al je vrienden achter te laten, om je familie vaarwel te zeggen. Maar het is een keuze om ja te zeggen tegen een droom, een avontuur, een belevenis die je het ultieme gevoel van vrijheid KAN bezorgen mits je ervoor open staat. Omdat (ja, ontzettend cliché) het leven maar zo kort is. Wij zijn niet rijk, leven van een minimaal budget, gaan nooit uit eten (behalve af en toe een ijsje), kopen geen nieuwe kleding of andere snuisterijen meer en als we terug komen, zijn we platzak. Maar dan hebben we wél ervaren wat het is om te kiezen voor vrijheid en te ervaren wat dat met ons heeft gedaan. Een ontzettend verrijkende ervaring voor ons en onze kinderen. En zelfs voor onze vrienden en familie om ons heen die samen met ons een beetje konden meereizen.

Maar meer dan ooit realiseer ik me nu dat vrijheid ook in je eigen achtertuin of op je balkon te vinden is. Het hoeft niet zo groots als wij het nu doen. Ik ben ontzettend trots op mijn moedertje die met een kopje koffie in de hand ultiem kan genieten van een paar nieuwe plantjes in de achtertuin. Of van een wandeling op de Hellendoornse berg. Ik weet zeker dat ik me dat na deze reis zelf ook nog meer realiseer.

Kun je als mens, ongeacht je situatie, altijd ‘vrij’ zijn?

Ik vrees dat dat niet voor iedereen geldt. Wel als je in een ‘gewoon’ leven zit zoals wij in de westerse wereld. Hoe weinig je ook bezit, vrij kun je zijn in je hoofd. Maar in oorlogsgebieden, in omstandigheden van mishandeling, gevangenschap of andere vormen van vrijheidsberoving is dat natuurlijk niet vanzelfsprekend. Dan getuigt het pas echt van kracht, moed en inzet om je dan vrij te kunnen voelen. Voor dat soort mensen moeten we pas echt respect en ontzag hebben!

Is er iets wat je onze lezers gunt of wilt meegeven/vertellen/adviseren?

We voelen ons vereerd dat Raakkracht ons heeft gevraagd onze visie met jullie te delen. Maar we realiseren ons dat ons verhaal ook een vrij uniek verhaal is. Niet iedereen durft of kan alles achter zich (te) laten om te kiezen voor het vrije leven dat wij nu leiden. Wat deze reis mij geleerd heeft, hoe prachtig de bestemmingen ook zijn die we zien en hoe ver weg we momenteel ook zijn, is dat vrijheid in je hoofd zit. Zeker nu wij ook door corona al zes weken met z’n vieren vast zitten in een ruimte die kleiner is dan menig slaapkamer in een Nederlandse woning. Reizen kun je ook in je hoofd, in je eigen huis, achtertuin of eigen land. Vrijheid is het toelaten van vrije gedachten, van geluk in je lijf, van warmte in je ziel en van onbezorgdheid in je leven, al is het maar op kleine momenten. Dus gun jezelf die vrijheid, klein of groot. Ontzeg jezelf nooit de kans daarop!

Dankjewel voor jullie mooie verhaal, we wensen jullie veel geluk toe!

Wil jij de mooie avonturen van Mariska ook volgen? Check ze dan via instagram, Facebook of hun website.

 

Gepubliceerd op 6 mei 2020

Geschreven door: Kris

Ik ben Kris (Mollink). Teken, denk, ontwerp en 'festival' (is dat een werkwoord? bij deze) graag. Rij een oldtime MINI. Ben actiever op Instagram dan op Facebook. En ben art-director bij Raakkracht.

Reageren? Vinden we leuk!

We vinden het leuk een reactie van je te ontvangen. Uiteraard publiceren we jouw e-mailadres niet online.
PS Velden gemarkeerd met * graag even invullen, thanks!